 SJAJ I BEDA GLUMAČKOG ZANATA
ANGAŽUJUĆI reditelja iz Pule Roberta Raponju, zrenjaninsko Narodno pozorište priuštilo je domaćoj publici susret sa hrvatskim teatrom, malo upoznavanje sa pozorišnim interesovanjima „u komšiluku“, da vidimo kako to rade drugi. Za tu priliku Raponja je izabrao našem gledalištu malo poznatog pisca Borisa Senkera, koji je međutim u Hrvatskoj puno pu- ta nagrađivan, i njegov komad „Kron“, s odrednicom u podnaslovu „P/lutajuće glumište“, a premijera je bila u nedelju.
O pozorištu je, dakle, ovde reč: pisac i reditelj bave se teatrom i njegovom istorijom, demistifikujući histrionske motive, slobodu stvaranja i slobodu igre, koja uvek zavisi od gospodara novca i pozorišne uprave kao njihove ispostave. U fragmentarnoj dramaturgiji upakovanoj u formu kabarea, ispituju se „sjaj i beda“ glumačkog zanata - ali je „Kron“, baš za glumce, veoma teška predstava. Bez celovitog lika, sa stalnom izmenom planova (privatnog i javnog) na kojoj počiva dinamika i ukupna dramska tenzija predstave, „Kron“ je veliki izazov za izvođače glumačkih radova kakvi nam se ovde prikazuju: oni glume, plešu, pevaju u različitim teatarskim stilovima i žanrovima, ali uvek i istoj igri zavođenja - pigmalionskoj, kao i za naklonost publike, mecene, producenta. U prvom planu su dve Glumice: prva mlada - Sanja Mikitišin, druga još mlađa - Sanja Ristić-Krajnov (alternacija Edit Tot); i dva Glumca: prvi u najboljim, „pigmalionskim“ godinama - Andrej Šepetkovski, drugi u još boljim, mladićkim godinama - Ivan Đorđević (alternacija Daniel Kovačević). Asistira im „glumački hor“, kabaretski igrači i pevači - Aleksandar Bogdanović, Mirko Pantelić, Jovica Jašin, Nataša Luković, Nataša Ilin, Mirjana Vukojević, Vesna Varićak i Sanja Radišić - izmenjujući se takođe i u likovima raznih Gospodara pozorišta, a to su kako članovi uprave, sponzori ili žreci, tako i reditelji i njihovi saradnici. Sve ih nadgleda gospodar vremena Kron - Selimir Tošić, moćnim i neupitnim glasom markirajući kraj i početak svega, pa i igre. U vrlo kompleksnim glumačkim zadacima, jer se u svakom trenutku od svakog traži ukupna glumačka „sprema“, zrenjaninski ansambl se odlično snalazi: ovaj „Kron“ je i svojevrsna glumačka „revija“, u kojoj ih gledamo u vrlo dobrom izdanju, solo i kolektivne igre. Dramsku tenziju, međutim, drže Sanja Mikitišin (sjajna u središnjoj sceni preobražaja iz ponižene i povređene glumice u divu pod punim reflektorima), i Sanja Ristić-Krajnov, demonstrirajući snagu mladosti, ubeđenja, ili glumačkog zanosa, svejedno. Andrej Šepetkovski je najbolji u scenama koje na probu stavljaju njegovu, zadatu, histrionsku zavodljivost, a Ivan Đorđević publiku pleni dinamičnošću i lakoćom u stilskim smenama. Iz glumačkog hora izdvajaju se Mirko Pantelić i Nataša Luković, a sasvim iz pozadine i mlada Sanja Radišić, gipkošću i mekoćom glumačkog pokreta.
Predstava „Kron“ odvija se unazad, od tužnih ostataka sa premijerskog slavlja koje gledaoci zatiču već u foajeu, i od fizičkog teatra koji obznanjuje kraj dramske priče, ukidanje teksta. Počev od foajea gde slušamo setne i bolne motive koje na harmonici izvodi Mirjana Ćuk, predstavu prožima specifična i sugestivna muzika Irene Popović, važna koliko za zabavljačku formu, još više za opozitnu suštinu. Scenografija Ivice Zupkovića pokretnim paravanima dinamizuje scen- ski prostor koji je ispresecan i finim lancima, čime se sve vreme i likovno problematizuje pitanje slobode. Osnovna kostimografska ideja Dragice Pavlović konfrontira kabaretski frak i šlafrok, sa izmenjivim detaljima koji sugerišu šetnju kroz vremenske epohe. To su i najvažnije linije dramskih sučeljavanja: javnog i intimnog, individualnog i modnog trenda, stvaralačkog i iznuđenog, koje reditelj uobličava u različitim epohama i žanrovima, unazad kroz vreme, do prapočetka u kome je valjda rođena umetnost.
Samo, taj patetični trenutak prvobitnog početka koji smo očekivali na kraju, ostao je dramski nedovoljno uobličen, bez odgovarajućeg scenskog akcenta. Šteta.
Lj. Bailović
O PISCU I REDITELJU
Boris Senker (1947) autor je 13 naučnih i stručnih knjiga iz teatarske teorije i prakse, i dvadesetak pozorišnih komada. Većinu tih tekstova na scenu je postavio Robert Raponja.
Robert Raponja (1964) režirao je u svim hrvatskim pozorištima, kao i u BiH, Sloveniji, Francuskoj, Italiji, Mađarskoj... Bio je umetnički direktor i upravnik Istarskog narodnog kazališta u Puli, predaje glumu na Umetničkoj akademiji u Osijeku.
|
